Anatomi - Traverso-Longmire yöntemine göre pilor koruyucu duodenohemipankreatektomi ve T-drenaj (pp-Whipple)

Lobüllerden oluşan pankreas kırmızımsı-gri renkte olup 14 – 18 cm uzunluğunda ve 65 – 80 gram ağırlığındadır. 1. ve 2. lomber vertebra hizasında yer alır ve kama şeklinde regio epigastrica'dan sol regio hypochondriaca'ya doğru uzanır. Gelişimsel nedenlerle organ, üst karın organları ve damarlarıyla yakın komşuluk ilişkisi içindedir.

Pankreas kapsül şeklinde bağ veya yağ dokusuyla sarılmıştır ve üç bölüme ayrılır: caput, corpus ve cauda. Arka baş bölgesinde biraz daha sert bir bağ dokusu plakası bulunurken, bez bunun dışında dorsalde bağ dokusuyla çoğunlukla gevşek biçimde bağlıdır. Retroperitoneal bir organ olarak bez, ön yüzünde periton ile örtülüdür.

Bezin en geniş kısmı caput pancreatis'tir; omurganın sağında yer alarak duodenum tarafından oluşturulan ansın içine yerleşir. Duodenumun hem ön hem de arka yüzü burada değişen ölçülerde bez dokusuyla örtülü olabilir. Caput, kaudal kısmıyla (processus uncinatus) arkadan V. mesenterica superior'u, bazen de arteri sarar. Processus uncinatus'ta ve pankreas başının geri kalan kısmında bulunan oluk, incisura pancreatis olarak adlandırılır.

1. lomber vertebra korpusu hizasında yer alan pankreas kısmı, yaklaşık 2 cm genişliğiyle caput ile corpus arasındaki geçiş bölgesini oluşturur ve vasa mesenterica superiora'nın üzerinde yer alır. Cerrahi açıdan bu bölüm collum pancreatis olarak da adlandırılır.

Uzun biçimli corpus pancreatis, eğik bir seyirle 1. ve 2. lomber vertebra üzerinden yukarı doğru uzanır, ventral olarak bursa omentalis'e doğru kabarır ve yay şeklinde dalak hilusuna doğru gider; cauda'ya geçiş kesin bir anatomik sınır olmaksızın gerçekleşir. Corpus'un dorsalinde, omurganın yanında aorta, V. cava inferior ile A. ve V. mesenterica superior bulunur.

Cauda pancreatis, bez gövdesinin sivrilerek incelen devamını oluşturur ve lig. splenorenale'ye kadar uzanır veya bunun içine girer.

Pankreas çeşitli şekil varyantlarında oluşabilir: eğik seyirli, S şeklinde, enine seyirli ve L şeklinde. Ayrıca at nalı şekli ve ters V şekli de tanımlanmıştır. Şekil varyantları arasındaki geçişler süreklidir.

Topografik olarak pankreasın komşu organlarla ve retroperitoneal yerleşimli iletim yollarıyla aşağıdaki ilişkileri vardır:

• ventral yönde Bursa omentalis ve midenin arka yüzeyi
• sağa doğru caput ile duodenal kıvrım arasında yakın bir ilişki vardır
• sola doğru dalak hilusu ile yakın bir ilişki vardır
• pankreasın arka duvarı, caput hizasında V. portae, A. ve V. mesenterica superior ile Ductus choledochus'a; corpus hizasında A. ve V. splenica, V. mesenterica inferior, V. cava inferior ile Aorta abdominalis'e; cauda hizasında ise sol böbreğe temas eder

Yaklaşık 2 mm kalınlığındaki Ductus pancreaticus, organı arka yüzeye yakın olarak boyuna uzanımı boyunca kat eder ve seyri boyunca kendisine dik olarak açılan çok sayıda kısa bez kanalını alır. Olguların yaklaşık %77'sinde kanal, Ductus choledochus ile birlikte duodenumun Pars descendens'inin arka duvar bölgesinde Papilla duodeni major üzerinde açılır; kalan olgularda her iki kanalın açıklıkları birbirine yakın konumdadır. Aksesuar bir boşaltım kanalı olan Ductus pancreaticus accessorius çoğunlukla yalnızca rudimenter olarak gelişmiştir veya tamamen yoktur. Mevcut olduğunda Papilla duodeni minor üzerinde açılır.