3.1 Standart tanısal değerlendirme
Anamnez
- Prolapsus: yalnızca defekasyon sırasında, fiziksel zorlanmada, kalıcı olarak
- mukoid akıntı (mukozit nedeniyle: intussusepsiyona bağlı mukozanın mekanik zorlanması)
- peranal kanama, ör. bir ulcus recti simplex nedeniyle (benign, rektal prolapsusta sık görülür, her zaman anterior yerleşimlidir)
- Kabızlık/ishal, zaman zaman dönüşümlü olarak
- Tam boşalmama hissi = şiddetli, sonuçsuz ıkınma çabalarıyla tekrarlayan tuvalet ziyaretleri
- Kalem inceliğinde dışkı, skibala
- Tenesmus
- İnkontinans: dışkı bulaşması, pruritus ani
- kadınlarda sıklıkla üriner inkontinans ile birlikte pelvik taban çökmesi
- sosyal kısıtlamalar: ör. tuvaletin her zaman yakında olması gerekliliği, evden çıkmadan önce açlık dönemi
İnspeksiyon/Ikınma testi
İlerlemiş bir rektal prolapsus ne kadar etkileyici olursa olsun: Yalnızca defekasyon sırasında ortaya çıkıyorsa ve hasta muayene sırasında utanma nedeniyle güçlü ıkınmadan kaçınıyorsa veya –nadir olmayan bir durum olarak– ıkınmayı sıkıştırma ile karıştırıyorsa kolaylıkla gözden kaçabilir.
- Prolapsus çoğunlukla ancak birkaç ıkınma denemesinden sonra ortaya çıkar
- Gerektiğinde çömelme pozisyonunda veya tuvalet sandalyesinde muayene
- Tam rektal prolapsus için tipik: sirküler mukoza kıvrımları
Rektal dijital muayene
- Aktif kasılma veya gevşeme, sfinkter aparatının kabaca değerlendirilmesine olanak tanır
- Ikınma sırasında gerektiğinde bir intussuseptum veya rektosel palpe edilebilir
- Mukoza alanlarında endürasyon: Ulcus recti simplex'e işaret ediyor olabilir
Endoskopi
Proktoskopi
- İntussuseptum, proktoskop anal kanalın dış ucuna kadar geri çekilip hastadan ıkınması istendiğinde, ventral rektum duvarının anal kanaldan dışa doğru kabarması şeklinde sıklıkla (her zaman değil) fark edilebilir.
Rektoskopi
- Ulcus recti simplex gösterebilir (her zaman anterior yerleşimli)
- Anorektal geçişte başlayıp anüsten 10-12 cm mesafede aniden sonlanan distal proktit, sıklıkla rektal prolapsusa eşlik eder
Kolonoskopi
- Kolorektal topografinin incelenmesi ve diğer patolojilerin dışlanması için preoperatif standart
Fonksiyonel tanı
Anorektal manometri gibi fonksiyonel muayeneler rektal prolapsuslu hastalarda önerilir; çünkü kontinansın değerlendirilmesinin yanı sıra, rektopeksiye rağmen inkontinan kalmaya devam edecek hastalar bu şekilde saptanabilir.
Manometride, inkontinansla seyreden rektal prolapsus için düşük istirahat ve kontraksiyon basınçları tipiktir.
3.2 Ek tanı yöntemleri
Elektromiyografi ve sinir iletim hızı ölçümü gibi ek fonksiyonel muayeneler istisnai durumlara ayrılmıştır.
Defekografi iç prolapsusu doğrulayabilir; dış prolapsusta uygulanmasından vazgeçilebilir.
Sfinkter defekti şüphesinde endosonografi yararlıdır.
